| BALIKESİR (A.A) - Zafer Akpınar - Tüketiciler BirliÄi, "kredi kartı aidatı" ve "hesap iÅletim ücreti" baÅta olmak üzere birçok kalemden alınan ücretlerin "yasa dıÅı" olduÄunu ileri sürerken, Türkiye Bankalar BirliÄi (TBB), bankaların, "Türk Ticaret Kanunu'na göre verdikleri hi | |
BALIKESİR (A.A) - Zafer Akpınar - Tüketiciler BirliÄi, "kredi kartı aidatı" ve "hesap iÅletim ücreti" baÅta olmak üzere birçok kalemden alınan
ücretlerin "yasa dıÅı" olduÄunu ileri sürerken, Türkiye Bankalar BirliÄi (TBB), bankaların, "Türk Ticaret Kanunu'na göre verdikleri hizmet nedeniyle ücret alma haklarının bulunduÄunu" belirtti.
TBB ve Tüketiciler BirliÄi, bankaların tüketicilerden aldıÄı ücretlere iliÅkin, AA muhabirinin sorularını yazılı cevaplandırdı.
TBB, "Tüketicilerden kredi kartı aidatı, hesap iÅletim ücreti, dosya masrafı, hayat sigortası, havale, EFT, ATM nakit çekim masrafı, bakiye görüntüleme, mevzuat araÅtırma, dekont, ekstre, telefon, faks ve posta, SMS, e-posta, menkul kıymet Åifre gönderimi, menkul kıymet bakımı, rehin ve haciz kaldırma gibi birçok kalemden ücret alınmaktadır" iddiasına karÅılık detaylı cevaplar verdi.
Birlik, bankacılık sektöründe uygulanan komisyonların, "müÅteri isteÄine baÄlı kullanım, maliyet bazlı fiyatlandırma, faiz fiyatlamasına entegre maliyet, aynı hizmetin ucuza alınabilmesi opsiyonu" olmak üzere 4 ana baÅlıkta deÄerlendirilebildiÄini belirtti.
Bankacılık sektörünün, tekelin olmadıÄı, aksine yoÄun rekabetin yaÅandıÄı bir sektör olduÄuna dikkat çekilen TBB'nin açıklamasında, Åunlar kaydedildi: "MüÅterinin seçme hakkı mevcut olup, diÄer hiçbir sektörde olmamasına karÅılık Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) nezdinde Türkiye'deki bütün bankaların fiyatlama karÅılaÅtırmasının yapıldıÄı bir ortam bulunmaktadır. BDDK'nın 6 Ocak 2011 tarih ve 2011/1 sayılı genelgesi uyarınca, bankaların bireysel müÅterilere sundukları hizmetler (para aktarma iÅlemleri, bireysel krediler, kredi kartları ve banka kartları, mevduat hesapları, ATM kullanımı, kiralık kasa ücretleri, menkul kıymet iÅlemleri, çekler ve senetler ile diÄer iÅlemler) karÅılıÄı tahsil ettikleri masraf, ücret, komisyon gibi her türlü faiz dıÅı unsur ve yasal kesintinin yanı sıra bazı bankacılık ürünleri için faiz oranları bilgilerine bankaların, BDDK'nın ve TBB'nin internet sitelerinde ana giriÅ sayfalarında 'Bankacılık Ãrün ve Hizmet Ãcretleri' baÅlıklı ortak logo üzerinden ulaÅılabilmektedir." Logonun, doÄrudan BDDK sayfasına yönlendirme yaptıÄı vurgulanan açıklamada, "Söz konusu tutarlarda deÄiÅiklik olması halinde veriler BDDK tarafından eÅ zamanlı olarak güncellenmektedir. Logonun yönlendirdiÄi BDDK sayfasında, ürün/hizmetler karÅılıÄı tahsil edilecek tutarlara iliÅkin bankalararası karÅılaÅtırma yapılabilmesi imkanı da bulunmaktadır" ifadesi kullanıldı.
-Kredi kartı aidatı ve hesap iÅletim ücretiBankaların, Türk Ticaret Kanunu'nun 12'nci maddesine göre, faaliyette bulunan ticarethaneler olduÄu dile getirilen açıklamada, Åöyle denildi: "Kanun'un 11'inci maddesine göre, ticarethane, fabrika veya ticari Åekilde iÅletilen diÄer müesseseler, ticari iÅletme sayılmaktadır. Kanun'un 'Ãcret isteme hakkı' baÅlıklı 22'nci maddesinde ise 'Tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari iÅletmesiyle ilgili bir iÅ veya hizmet görmüŠolan tacir, münasip bir ücret isteyebilir' hükmü bulunmaktadır. Dolayısıyla, bankaların Türk Ticaret Kanunu'na göre verdikleri hizmet nedeniyle ücret alma hakkı bulunmaktadır." "Kredi kartı ücreti"nin, taleple baÅlayıp kullanım süresi boyunca devam eden, banka tarafından verilen çeÅitli hizmetlerin ve operasyonel iÅlemlerin maliyetleri karÅılıÄında kart hamillerine yıllık yansıtılan bir bedel olduÄu belirtilen TBB'nin açıklamasında, Åunları kaydedildi: "Maliyetleri oluÅturan baÅlıca iÅlemler ve hizmetler, kart basımları, yurt dıÅından temin edilen kart plastikleri ve bunların üzerlerindeki cipler ile kart ve cip üzerine kart sahibine iliÅkin bazı bilgilerin yazılması, operasyonel maliyetler, her ay düzenli olarak gönderilen ekstrelerin basım ve gönderilmesi maliyetleri, sigorta maliyetleri, uluslararası kredi kartı kuruluÅlarına ödenen lisans bedeli ve çeÅitli ücretler, müÅteri hizmetlerini saÄlamak için 7 gün 24 saat çalıÅtırılan personele ödenen ücretler ve bunlara iliÅkin yatırımlar ile teknolojik altyapı maliyetleri Åeklinde sayılabilir." "Hesap iÅletim ücreti"nin ise vadesiz hesap açılması talebi ile baÅlayıp kullanım süresi boyunca devam eden ve banka tarafından karÅılanan operasyonel faaliyetler ve çeÅitli hizmetlerin bedeli olarak hesap sahibine yansıtıldıÄı vurgulanan açıklamada, Åu bilgiler yer aldı: "Bankalar, müÅterilerine vadesiz hesap açmakla müÅterilerine hizmet sunmaktadır. Ãünkü hesap sahibi, birikimini banka güvencesinde saklayabilmekte, bankada yatırım hesabı da var ise bu birikimi yatırım fonu ve/veya hisse senedi alıp satarak artırabilmekte, arzusuna göre Otomatik Vezne Makineleri (ATM), telefon veya internet kanalıyla faturalarını ödeyebilmekte, dilerse otomatik ödeme talimatı verebilmekte, üçüncü Åahıslara havale/Elektronik Fon Transferi (EFT) yapabilmekte, hesabındaki paraya nakit olarak ihtiyaç duyması halinde Türkiye'nin dört bir yanındaki banka veya Ortak Nokta ATM'lerinden ulaÅabilmektedir." Hesap sahibinin, kendisine tahsis edilen banka kartı ile iÅ yerlerinden mal ve hizmet alabildiÄi belirtilen açıklamada, Åöyle denildi: "Her bir banka kartının, basım maliyetinin yanı sıra, yazılım, matbuat, kargo gibi çeÅitli operasyonel maliyetleri bulunmaktadır. Bankalar, müÅterinin talebi halinde, her ay hesap özeti üreterek müÅterilerin adreslerine ulaÅtırmakta, muhtelif risklere karÅı sigorta primleri ödemekte, uluslararası kuruluÅlara bir bedel ödemekte ve müÅteri hizmetlerini saÄlamak için 7 gün 24 saat personel çalıÅtırmaktadır. Bankalar kendi tercihleri ve maliyet yapıları doÄrultusunda hesap iÅletim ücreti tahsil ederek yaptıkları bu ve benzeri masrafların karÅılıÄını almaktadır." -Tüketiciler BirliÄi: "35 kalemden ücret kesiliyor"Bankaların tüketicilerden aldıÄı ücretlerle ilgili "her gün yeni bir Åeyin ortaya çıktıÄını" vurgulayan Tüketiciler BirliÄi ise Åu ana kadar bilinen 35 ad ve kalemle ücret kesildiÄini bildirdi.
Vadesiz açılan hesaptaki paranın, tüketicinin haberi olmadan banka tarafından çalıÅtırılıp, faiz alındıÄı ve karÅılıÄında bir bedel ödenmediÄi dile getirilen açıklamada, "Dolayısıyla sizin paranızla para kazanan bankanın bir de bu hesabınızdan hesap iÅletim ücreti alması hiçbir gerekçeyle izah edilemez ve kabul edilemez bir gerçektir" ifadesi kullanıldı.
Bankaların, "güven müesseseleri" olduÄuna iÅaret edilen açıklamada, Åöyle denildi: "Siz bireysel tüketici olarak paranızı bankaya emanet ediyorsunuz, sizin güveninizi istismar edip hesabınızdan ücret kesintisi yaparak ihanet ediyor. Åimdi banka bunu yapınca haklı, tüketici bu haksızlık karÅısında hakkını arayınca haksız olarak görülmektedir. Bugün basit bir hesaplama yaparak, 54 milyon adet kredi kartı artı ve 90 milyon vadesiz mevduat hesabı olduÄunu kabul edelim. Kredi kartlarında alınan ücret, ortalamada tahminen 50 liradır. Bu, yılda 2 milyar 700 milyon lira demektir. Vadesiz hesaplardan alınan ücretler de tahminen ortalama 35 liradır. Bu da 7 milyar 650 milyon lira demektir. Dolayısıyla sadece kredi kartı aidatı ve vadesiz hesaplardan alınan ücretten bankaların yılık geliri 10 milyar 350 milyon lirayı bulmaktadır." -"Bankaların faiz dıÅı geliri 19,2 milyar" "Makul bir ücret aldıklarını iddia eden bankaların, tüm yasaları açık açık çiÄnediÄi" ileri sürülen Tüketiciler BirliÄi'nin açıklamasında, "En önemlisi bazı bankaların kredi kartı aidat ücreti almadıkları bilinmektedir. Bu demektir ki kart ücreti alınması bankalara herhangi bir yasa ile verilmiÅ bir hak deÄildir" deÄerlendirmesi yapıldı.
Bankaların 2012 yılı faiz dıÅı gelirlerinin açıklanan rakamlarla 19,2 milyar lira olduÄu belirtilen açıklamada, Åunlar kaydedildi: "Sektörde halihazırda 49 banka hizmet vermektedir. Faiz dıÅı gelir olan 19,2 milyar liranın kaynaÄını, bankacılık hizmet gelirleri ile kredilerden alınan ücret ve komisyonlar oluÅturmaktadır. Bugün büyük karlılıÄı olan bu kaynaktan hiçbir banka vazgeçmek istemez. Dolayısıyla ilgi yasa hükümlerini kendilerine göre yorumlayarak haklı oldukları tezini ileri sürüp aldıkları ücretlere haklı bir kılıf uydurmak istemeleri kabul edilebilir gibi görünse de bunun hakkaniyetli bir gerekçe olmadıÄı açıktır. Kanunlar, ücret alınmasını makul sayılabilecek bir miktar olarak hüküm altına almıÅtır.
Ne yazık ki bankalar, 'makul' kelimesini menfaatlerine göre 'fahiŠücret alımı' yorumu yaparak çok yüksek ve kabul edilemez bedelleri almıÅlardır." Yayıncı: KamuranAkkuÅ